Rok 2022 – rokiem Józefa Mackiewicza – pisarza i przeciwnika totalitaryzmów

przez Monika Tarka-Kilen

Rok 2022 jest rokiem Józefa Mackiewicza – polskiego pisarza, przeciwnika totalitaryzmów i strażnika dziedzictwa polsko-litewskiego. Dwudniowa inauguracja roku jego imienia zakończyła się w piątek 21.01. w Wilnie.

W dniach 20 – 21 stycznia na Litwie odbyły się oficjalne uroczystości inaugurujące rok Józefa Mackiewicza – pisarza, jednego z patronów 2022 roku ustanowionych przez Sejm. W tym roku przypada bowiem 120 rocznica urodzin pisarza.

Polska delegacja złożona z parlamentarzystów rozpoczęła wizytę od odwiedzenia domu Józefa Mackiewicza w podwileńskim Czarnym Borze, w którym pisarz mieszkał przed II wojną światową. Następnie złożono wieńce pod znajdującym się nieopodal pamiątkowym głazem.

W czwartkowe popołudnie, w Domu Kultury Polskiej w Wilnie, odbyły się dyskusje polskich i litewskich historyków poświęcone postaci słynnego pisarza. Z kolei w piątek złożono wieniec pod tablicą na domu, w którym w latach 1907 – 1921 mieszkali bracia Józef i Stanisław Cat Mackiewiczowie.

Józef Mackiewicz – pisarz, dziennikarz, publicysta polityczny.

Urodził się 1 kwietnia 1902 roku w Sankt Petersburgu. Od 1907 mieszkał w Wilnie. Zmarł w Monachium 31 stycznia 1985 roku.

Już jako gimnazjalista wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej 1919-1920. Walczył w obronie Warszawy w 1920 roku, ranny, dostał się do niewoli. Po uwolnieniu podjął studia na Uniwersytecie Warszawskim na wydziale przyrodniczo-filozoficznym. W 1922 roku powrócił do Wilna, a w 1923 roku rozpoczął pracę w gazecie “Słowo” redagowanej przez starszego brata, Stanisława Cata-Mackiewicza. Publikował felietony, artykuły i reportaże, w których zajmował się przede wszystkim historyczną, kulturową i polityczną specyfiką obszarów byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego. Krytykował polską administrację za nierozumienie problematyki narodowościowej na Kresach Wschodnich – czytamy na stronie culture.pl.

Jako pisarz Mackiewicz opublikował osiem powieści, tom nowel, trzy książki publicystyczne, kilka broszur i dwa tomy wspomnień m.in. “Droga do nikąd”, “Kontra”, “Bunt rojstów”, “Nie trzeba głośno mówić”. Był najczęściej wydawanym pisarzem w podziemnych wydawnictwach PRL-owskiego “drugiego obiegu”, jego książki ukazywały się także w Londynie, w emigracyjnym wydawnictwie Kontra.

Józef Mackiewicz i Katyń

W maju 1943 po odkryciu w Katyniu grobów oficerów polskich zamordowanych przez Sowietów, na zaproszenie niemieckie i za zgodą polskich władz podziemnych Mackiewicz udał się w towarzystwie kilku innych polskich pisarzy do Katynia jako obserwator ekshumacji zwłok. Po powrocie w “Gońcu Codziennym” ukazał się wywiad z Mackiewiczem pt. “Widziałem na własne oczy”, potem napisał książkę pt. “Katyń: zbrodnia bez sądu i kary” – jedną z pierwszych prac, w której jako odpowiedzialnych za zbrodnię katyńską wskazuje się Sowietów – opisuje strona dzieje.pl.

W 1945 roku Mackiewicz wyemigrował z Polski. Po pobycie w Rzymie i Londynie ostatecznie osiadł w Monachium, gdzie zmarł.

Jedynie prawda jest ciekawa

Od 2002 roku przyznawana jest w Warszawie nagroda literacka imienia Józefa Mackiewicza, opatrzona ulubioną dewizą pisarza: “Jedynie prawda jest ciekawa”

W 1996 w Telewizji Polskiej po raz pierwszy wyemitowano film dokumentalny “Jedynie prawda jest ciekawa”, poświęcony Józefowi Mackiewiczowi (reżyseria Robert Kaczmarek, scenariusz Włodzimierz Bolecki).

W 2007 powstał film “Errata do biografii – Józef Mackiewicz” w reżyserii Grzegorza Brauna – jeden z cyklu filmów dokumentalnych odsłaniających nieznane, przemilczane bądź zafałszowane fakty z biografii polskich pisarzy.

Polecane artykuły

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Akceptuj Czytaj więcej