Matka Boska Katyńska – symbol niewyobrażalnego cierpienia

przez Monika Tarka-Kilen
Matka Boska Katyńska - Sanok. Źródło: Wikimedia Commons

Matka Boża tuli nagie zwłoki żołnierza zamordowanego strzałem w tył głowy – nie może być bardziej sugestywnego obrazu Zbrodni Katyńskiej. Historia jej wizerunku wyciska z oczu łzy, jeden z drzeworytów towarzyszył rodzinom zamordowanych w niemal każdej uroczystości w Katyniu ale 10 kwietnia 2010 roku zapomniano go zabrać….

Wizerunek Matki Bożej towarzyszy więźniom w Kozielsku

Parę wizerunków Matki Boskiej powstało w obozie jenieckim w Kozielsku, gdzie przebywali polscy oficerowie zamordowani przez NKWD w Katyniu. Znane są one jako Matka Boska Kozielska lub jako Matka Boża Katyńska. Jednym jest wizerunek Matki Boskiej Ostrobramskiej wycięty konturowo na sosnowej desce przez por. Henryka Gorzechowskiego w obozie jenieckim w Kozielsku.

Podobno istnieniały dwa obrazy Matki Bożej Kozielskiej, wykonane na deskach ze starego ikonostasu według tego samego szkicu Mikołaja Arciszewskiego przez por. Michała Siemiradzkiego, w technice olejnej, i przez por. Tadeusza Zielińskiego, jako płaskorzeźby.

Matka Boża Katyńska trafia do Jana Pawła II

Wizerunek Matki trzymającej przestrzeloną czaszkę stworzyła pierwotnie artystka Anna Danuta Staszewska. Jest autorką obrazu Pieta I (1968, Dziewica z czaszką ludzką o przestrzelonej potylicy w dłoniach, w oparciu o Matkę Bożą Wileńską), Pietà II (w oparciu o Matkę Bożą Jasnogórską, trzymającą głowę mężczyzny z dziurą po strzale w tył głowy) oraz finalnie stworzonego na podstawie Piety II czarno-białego linorytu określanego jako Matka Boża Katyńska. Przez lata autorka, prywatnie żona działacza komunistycznego Stefana Staszewskiego, ukrywała swoją pracę. W trakcie pielgrzymki Klubu Inteligencji Katolickiej do Watykanu w 1980 autorka zdołała przekazać linoryt na ręce papieża Jana Pawła II.

Poznawszy to dzieło były jeniec obozu w Kozielsku z lat 1939-1940 ks. prałat Zdzisław Peszkowski – kapelan Rodzin Katyńskich) zlecił na jego podstawie wykonanie obrazu Stanisławowi Bałosowi, który wykonał drzeworyt w latach osiemdziesiątych XX wieku. Ta polichromowana płaskorzeźba była używana we wszystkich ważnych uroczystościach upamiętniających ofiary zbrodni katyńskiej. Podobno miała się znajdować na pokładzie rządowego samolotu Tu-154M i ulec zniszczeniu w katastrofie polskiego Tu-154 w Smoleńsku w dniu 10 kwietnia 2010. Później jednak okazało się, iż z niewiadomych przyczyn opiekująca się obrazem Teresa Walewska-Przyjałkowska nie zabrała go ze sobą w podróż do Smoleńska.

Obraz 24 sierpnia 2021 został uroczyście ofiarowany przez Fundację „Golgota Wschodu” do kościoła Chrystusa Króla w Sanoku w rodzinnym mieście ks. Peszkowskiego. To miejsce jest od tamtej pory miejscem kultu Matki Bożej Katyńskiej.

Źródło: Wikimedia commons, Golgota Wschodu.

Polecane artykuły

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Akceptuj Czytaj więcej